SSD එකක් ගන්න කලින් මේ දේවල් අනිවාර්යයෙන්ම දැනගන්න!

හායි යාලුවනේ! කොහොමද ඔයාලට? අද කාලේ ලැප්ටොප් එකක් හරි ඩෙස්ක්ටොප් එකක් හරි පාවිච්චි කරන කෙනෙක්ට “SSD” කියන වචනේ අමුතු දෙයක් නෙමෙයි නේද? ඔයාගේ කම්පියුටර් එක හිරවෙවී (Stuck) වැඩ කරනවා නම්, ඒක සුපිරිම විදිහට ෆාස්ට් කරගන්න පුළුවන් ලේසිම සහ හොඳම විදිහ තමයි පරණ Hard Disk (HDD) එක අයින් කරලා හොඳ SSD (Solid State Drive) එකක් දාගන්න එක.

හැබැයි ඉතින් කඩේට ගිහින් හරි, ඔන්ලයින් හරි SSD එකක් ගන්න ගියාම තමයි ඇස් නිලංකාර වෙන්නේ. M.2, NVMe, SATA, PCIe, Gen 4… ඔය වගේ එක එක නම් වලින් SSD තියෙනවා. ඉතින් අද මම මේ බ්ලොග් එකෙන් ඔයාලට කියලා දෙන්න යන්නේ, මේ SSD ජාති මොනවද, ඒවායේ වෙනස මොකක්ද, සහ ඔයාගේ මැෂින් එකට ගැලපෙනම SSD එක තෝරාගන්නේ කොහොමද කියන එක ගැනයි.

1. 2.5-Inch SATA SSD

අපි මුලින්ම කතා කරමු හැමෝම දන්න, ගොඩක් අයගේ මැෂින් වල තියෙන 2.5-inch SATA SSD එක ගැන.මේක පෙනුමෙන් හරියටම පරණ ලැප්ටොප් වල තිබ්බ Hard Disk එකක් වගේමයි. ඒ සයිස් එකමයි. මේවා මදර්බෝඩ් එකට කනෙක්ට් වෙන්නේ SATA කේබල් එකකින්. ඔයාගේ ලැප්ටොප් එක හෝ PC එක ටිකක් පරණ එකක් නම් (අවුරුදු 5-10ක් විතර), අනිවාර්යයෙන්ම ඒකේ තියෙන්නේ මේකට ගැලපෙන පෝට් එකක්.

• ස්පීඩ් එක (Speed): සාමාන්‍යයෙන් මේවායේ උපරිම වේගය තත්පරයට මෙගාබයිට් 500 – 600 (500MB/s – 600MB/s) වගේ තමයි තියෙන්නේ. පරණ Hard Disk එකකට වඩා මේක 4 ගුණයක් විතර ෆාස්ට්!
• ගැලපෙන්නේ කාටද? පරණ මැෂින් එකක් අප්ග්‍රේඩ් කරන කෙනෙක්ට, එහෙමත් නැත්නම් අඩුවට වැඩි ඉඩක් (Storage) ඕනේ කෙනෙක්ට.

2. M.2 SSD

කාලයත් එක්ක ලැප්ටොප් තුනී වෙනකොට ලොකු SSD දාන්න ඉඩ මදි වුණා. අන්න ඒකට විසඳුමක් විදිහට තමයි M.2 කියන සයිස් එක ආවේ. මේක හරියටම චුවින්ගම් පටියක් (Stick එකක්) වගේ. කේබල් මුකුත් නැහැ, කෙලින්ම මදර්බෝඩ් එකේ තියෙන ස්ලොට් (Slot) එකට ගහලා පොඩි ඇණයක් (Screw) තද කරන්න විතරයි තියෙන්නේ.

හැබැයි මෙතනදි ඔයාලා පරිස්සම් වෙන්න ඕනේ. M.2 කියන්නේ හැඩය විතරයි. මේ හැඩයෙන් එන SSD ප්‍රධාන වර්ග 2ක් තියෙනවා:

A. M.2 SATA SSD

මේකේ හැඩය M.2 වුණාට, ඇතුලේ තියෙන තාක්ෂණය අර කලින් කතා කරපු පරණ SATA තාක්ෂණයමයි. ඒ කියන්නේ මේකෙත් උපරිම වේගය 600MB/s වගේ තමයි. මේවායේ පින් (Pins) තියෙන තැන කට්ස් (Notches) දෙකක් තියෙනවා (B+M key). දැන් කාලේ මේවා පාවිච්චි වෙනවා ගොඩක් අඩුයි.

B. M.2 NVMe SSD (The Speed Monster!)

මෙන්න මේක තමයි දැනට තියෙන ජනප්‍රියම සහ ෆාස්ට්ම SSD වර්ගය. මේවා පාවිච්චි කරන්නේ NVMe (Non-Volatile Memory Express) කියන තාක්ෂණය. මේක දත්ත හුවමාරු කරන්නේ මදර්බෝඩ් එකේ තියෙන PCIe ලේන්ස් (Lanes) හරහා නිසා වේගය හිතාගන්නවත් බැරි තරම් වැඩියි.

NVMe වලත් පරම්පරා (Generations) කීපයක් තියෙනවා:

• Gen 3: ස්පීඩ් එක 3,000MB/s – 3,500MB/s වගේ.
• Gen 4: ස්පීඩ් එක 7,000MB/s – 7,500MB/s වගේ. (PS5 එකට එහෙම දාන්නේ මේවා).
• Gen 5: අලුත්ම එක! ස්පීඩ් එක 10,000MB/s ත් පැනලා යනවා. හැබැයි ගානත් සැරයි, රත් වෙනවත් වැඩියි (Heatsink එකක් අනිවාර්යයි).
• ගැලපෙන්නේ කාටද? ගේම්ස් ගහන අයට (Gamers), වීඩියෝ එඩිට් කරන අයට, සහ අලුත්ම ලැප්ටොප්/PC පාවිච්චි කරන ඕනෑම කෙනෙක්ට.

3. mSATA SSD

මේක ගැන වැඩිය කතා කරන්න දෙයක් නැහැ. M.2 SSD එන්න කලින්, පොඩි ලැප්ටොප් වලට දාන්න හදපු තවත් පොඩි SSD ජාතියක් තමයි mSATA කියන්නේ. මේවායේ හැඩය ටිකක් වෙනස්, කොටයි පළලයි. ස්පීඩ් එක සාමාන්‍ය SATA (600MB/s) වගේම තමයි. ඔයාගේ ලැප්ටොප් එක ගොඩක් පරණයි නම් විතරක් මේ වගේ පෝට් එකක් ඇති. දැන් කඩවල් වල මේවා හොයාගන්නත් අමාරුයි.

4. PCIe Add-in Card (AIC) SSD

මේක ටිකක් විශේෂ SSD වර්ගයක්. ඔයා දැකලා තියෙනවා නේද ඩෙස්ක්ටොප් වල ග්‍රැෆික් කාඩ් (VGA) ගහන ලොකු ස්ලොට්ස්? අන්න ඒ වගේ PCIe ස්ලොට් එකකට කෙලින්ම ගහන්න පුළුවන් විදිහට හදපු SSD තමයි මේවා.

මදර්බෝඩ් එකේ M.2 ස්ලොට්ස් නැති අයට, එහෙමත් නැත්නම් එක දිගට ලොකු ඩේටා ප්‍රමාණයක් ට්‍රාන්ස්ෆර් කරන නිසා ඉක්මනට SSD එක කූල් වෙන්න ඕනේ අයට මේක මරු. මේවායේ ලොකු Heatsink එකක් සහ සමහර වෙලාවට පොඩි ෆෑන් එකකුත් එනවා.

5. External SSDs (පෝටබල් යාලුවා)

මේක තමයි පෙන් ඩ්‍රයිව් (Pen drive) වල ලොකු අයියා! අපිට සාක්කුවේ දාගෙන යන්න පුළුවන්, USB කේබල් එකකින් කනෙක්ට් කරන SSD තමයි මේ. ඇතුලේ තියෙන්නේ සාමාන්‍යයෙන් M.2 NVMe එකක් හරි SATA SSD එකක් හරි තමයි. හැබැයි මේකේ ස්පීඩ් එක තීරණය වෙන්නේ ඔයාගේ මැෂින් එකේ තියෙන USB පෝට් එකේ ස්පීඩ් එක අනුවයි (USB 3.2, Type-C, Thunderbolt වගේ). ලොකු වීඩියෝ ෆයිල්ස් එහා මෙහා ගෙනියන්න ඕනේ අයට මේක ගොඩක් වටිනවා.

ඔයා ගන්න ඕනේ මොකක්ද?

කඩේට ගිහින් SSD එකක් ගන්න කලින් මේ ප්‍රශ්න ටික ඔයාගෙන්ම අහගන්න:

1. මගේ මැෂින් එකට සපෝට් කරන්නේ මොනවාද? (අනිවාර්යයෙන්ම මදර්බෝඩ් එකේ මොඩල් එක ගූගල් කරලා බලන්න. Gen 3 සපෝට් කරන බෝඩ් එකකට ගාන වැඩි Gen 4 එකක් අරන් තේරුමක් නෑ, මොකද වැඩ කරන්නේ Gen 3 ස්පීඩ් එකෙන්).
2. මගේ බජට් එක කීයද? (සල්ලි ටිකක් අඩුයි නම්, ෆයිල්ස් සේව් කරන්න ලොකු 2.5″ SATA එකක් අරගෙන, වින්ඩෝස් (OS) එක දාන්න පොඩි M.2 NVMe එකක් ගන්න).
3. මම කරන වැඩේ මොකක්ද? (සාමාන්‍ය ඔෆිස් වැඩ වලට, ෆිල්ම් බලන්න SATA SSD එකක් වුණත් හොඳටම ඇති. හැබැයි 4K වීඩියෝ එඩිටින්, අලුත් ගේම්ස් ගහනවා නම් අනිවාර්යයෙන්ම හොඳ NVMe SSD එකකට යන්න).

ඔන්න ඔහොම තමයි යාලුවනේ SSD කතන්දරේ. මම හිතනවා මේ බ්ලොග් එකෙන් ඔයාලට SSD ගැන හොඳ අදහසක් එන්න ඇති කියලා. මොනවා හරි ප්‍රශ්න තියෙනවා නම්, ඔයා පාවිච්චි කරන SSD එක මොකක්ද කියලා කමෙන්ට් එකක් දාගෙනම යන්නකෝ. අපි තවත් මේ වගේ ටෙක් ආටිකල් එකකින් හම්බවෙමු.